Program

AKTIVNOSTI “IZLETNIKA” U 2019. GODINI 

 

 

 

JUL 2019.

PLOVIDBA KROZ ĐERDAPSKU KLISURU
– KAPETAN MIŠIN BREG

DONjI MILANOVAC – pogled na Dunav dočarava vam bokokotorski zaliv pa zato nije čudo da se taj deo Dunava naziva „Srpskim morem”.
ĐERDAPSKA KLISURA – je najduža i najveća klisura u Evropi. Nastala je pre mnogo stotina hiljada godina, razdvajanjem planinskog masiva Karpata. U taj rased ulilo se Panonsko more, koje je kasnije nestalo, a kroz 130 km dug kanjon danas teče Dunav.
Plovićemo kroz:
Gospođin vir – povezuje Ljupkovsku kotlinu na zapadu sa Donjemilanovačkom kotlinom na jugoistoku. Širina joj iznosi od 210 do 380 m, a odlikuje je veliki broj virova, po čemu je i dobila naziv. Vrtlozi prave velika udubljenja u koritu. Jedan takav dostiže dubinu od 82 m, čime predstavlja najveću dubinu u Đerdapu, što je čak i ispod površine Crnog mora.
„Veliki kazan”, čije je korito široko 150–170 m, a strmi, skoro vertikalni odseci dostižu i 300 m. U njemu su brojni vrtlozi čije dubine dostižu i 70 m. Nakon Velikog sledi
„Mali Kazan” – sa širinom korita 180 do 300 m. Klisura je usečena u starije i otpornije stene – povezuje Donjemilanovačku sa Oršavskom kotlinom. Korito Dunava je u ovom delu Đerdapske klisure najuže. Sa juga Kazan opasuje planina Miroč, a sa severa Munci Almažuj.
Videćemo:
Trajanovu tablu – potiče iz vremena Trajanove ekspedicije protiv Dačana severno od Dunava, 100—103. Preko puta Trajanove table, ali sa rumunske strane, nalazi se statua Decibela, koja obeležava pobedu Rimskog carstva nad Dakijom.
Statuu Decibala – visoka je 40 m i najviša je skulptura isklesana u steni u Evropi. Bilo je potrebno 10 g. da se napravi, u čemu je učestvovalo 12 skulptora.
KAPETAN MIŠIN BREG – sa brda se pruža prelep pogled na đerdapsku klisuru. Tu se nalazi galerija na otvorenom „Čovek, drvo, voda” sa nekoliko stotina eksponata uzetih iz prirode, oblikovanih, sređenih i postavljenih u galeriji. Za ljubitelje dobrog zalogaja pripremaju se specijaliteti ovog kraja kao što je pohovana kopriva i slično.

AVGUST 2019.

FOTO SAFARI PO PEŠTERU- SRPSKOM SIBIRU

SJENICA – centar Pešterske visoravni u kome su srednjovekovni karavani, na putu iz Dubrovnika u Carigrad, odmarali konje i hranili ih senom. Nekada je ona, zbog snegova i velikih smetova, dobar deo godine bila odsečena od sveta. Kroz grad i u njegovoj neposrednoj blizini protiču četiri reke: Uvac, Vapa, Grabovica i Jablanica, od koji se formira Sjeničko jezero.
Srpska pravoslavna crkva – posvećena Sv. Petru i Pavlu iz 19. veka.
Džamija Sultan Valide – majke Sultana Abdul Hamida drugog. Sagrađena je u 19. veku. Na džamiji se nalazi kupola prečnika 15 m.
Pešterska visoravan – se nalazi iza sedam planina (Golija, Javor, Zlatar, Jadovnik, Ozren, Giljeva i Žilindar). Ovo je najveća visoravan na Balkanskom poluostrvu. Sa nadmorskom visinom od 1.150 m i površinom od 63 km2 ona predstavlja jedinstvenu očaravajuću, ni sa čim uporedivu prirodnu oazu u srcu Evrope. Zbog visokih snegova i niskih temperatura Pešter je poznat i kao srpski Sibir, a zbog nadmorske visine i velikog broja kulturnih i istorijskih spomenika, u nekim studijama su ga prozvali i srpski Tibet. Ovde je 26.1.2016. g. izmereno -38,5 stepeni ispod nule, najniži nivo od kad se meri temperatura u Srbiji.
Foto-safari po Pešteru – 3180 ha Peštera 30.12.2015. g. proglašeno za specijalni rezervat prirode – Peštersko polje. Ako bude mogućnosti posetićemo manastir Crnu reku i Tutin.
„Molitva” – gnezdo ljubavi beloglavog supa i vidikovac sa najlepšim pogledom na meandre Uvca.
Sjeničko jezero – plovidba.

 

 

SEPTEMBAR 2019.

NEPOZNATO

 

 

DANI LUDAJE

KIKINDA – se nalazi na severnom delu Banata, u neposrednoj blizini srpsko-rumunske granice. Tri dana u godini je svetska prestonica bundeve, jedne od najatraktivnijih manifestacija u Srbiji. Bira se najveća bundeva, najduža tikva, praznik najmlađih pod maskama a sve to začinjeno bećarcima.
Srpska pravoslavna crkvena – prema predanju, na mestu stare crkve-pletare, sazidana je crkva Sv. Nikole. Izgradnja crkve sa zvonikom završena je 1774. g., iste godine kada je Kikinda dobila privilegovan položaj i prava sedišta Velikokikindskog dištrikta. Ikone „Tajna večera” na severnoj strani Hrama i „Vaznesenje Gospodnje” na južnoj strani oslikao je 1790. g. Teodor Ilić Češljar.
Rimokatoločka crkva – je građena od 1808–1811. g. uz podršku austrijskog cara Franca I, a zidanje kapele u dvorištu katoličke škole počelo je još 1760. g. Pošto su prvi duhovnici Crkve bili franjevci, pored crkve je izgrađen parohijski dom – franjevački samostan. Crkva je osvećena 7. juna 1812. g. u čast Sv. Franje Asiškog. Beli oltar napravljen je od aranđelovačkog mermera, a posebnu vrednost crkvi daju akustične orgulje.
TERA – je Centar za likovnu i primenjenu umetnost. Ovaj gotovo vanvremenski prostor sa izloženim skulpturama velikog formata u terakoti nalazi se u prostoru starog pogona nekadašnje Bonove Ciglane, izgrađene daleke 1895. Od 1982. g., na ovom prostoru se svake godine održava Internacionalni simpozijum skulpture velikog formata u glini. Više stotina umetnika iz celog sveta stvorili su fundus koji danas broji više od 1.000 skulptura.
Železnička stanica – je građena od 1854. do 1857. po tipskom projektu ugarskih železnica. Do danas je zadržala svoju funkciju i identitet, a za turiste je privlačna kao zanimljivost jer je baš tuda prolazio Orient Ekspres… Pruga Oršova-Budimpešta-Segedin-Velika Kikinda-Temišvar uključila je Kikindu u saobraćaj Evrope još novembra 1857. Mnogi interesantni detalji krase ovaj objekat, a železnički peron, natkriven rešetkastom čeličnom konstrukcijom na kružnim stubovima od livenog gvožđa, pleni lepotom i nostalgično budi osećaj prohujalih vremena.

 

RUSKI KRSTUR- KULA

RUSKI KRSTUR –najstarije rusinsko mesto koje se ranije zvalo Bač Kerestur, a zvanično priznato kao naselje 1751. godine. Rusinske porodic su se tu doselile još 1745/46. godine sa Hornjice (Zakarpatje), iz okoline Košica Užgoroda, Miškolca. Kulske vlasti su Rusinske doseljenike primili i poslali da obrađuju pustu i močvarnu zemlju blizu Kule, gde su oni osnovali svoje naselje, današnji Ruski Krstur. Rusini su grkokatoličke veroispovesti i po svom doseljavanju na ove prostore osnovali su parohiju i izgradili malu crkvu. Ruski Krstur je kulturni i prosvetni centar Rusina Srbije.
Katedrala grko katolička – sagrađena je 1784. g. i posvećena je Prenosu Moštiju sv. Nikole. Danas je Ruski Krstur centar Grkokatoličkog apostolskog egzarhata u Srbiji, a time je crkva postala katedrala(saborna crkva).
Etno zamak – etno postavka iz života Rusina.
Bajka – udruženje žena koje neguju rusinsku tradiciju i kulturu.
Meštani se pretežno bave gajenjem paprike.
KULA- najranije, zvanične podatke o Kuli srećemo u beleškama o posedu Ferenca Vešelenjija iz 1652. godine, kao i iz projekta grofa Štarenberga iz 1699. godine u kojem se govori o granici prema Turcima na kojoj je bila posada od 100 vojnika. Po svemu sudeći, Kula ili bliža okolina je bila naseljena mnogo vekova pre prvih nađenih zapisa o postojanju ovog mesta. U vreme Turaka, negde na teritoriji današnje Kule, postojala je jedna kula sa turskom posadom (manje utvrđenje ili osmatračnica), te se smatra da je mesto po toj kuli i dobilo naziv. Za okolinu Kule, od ogromnog je značaja bilo iskopavanje odvodnog kanala od Kule do Vrbasa 1785. godine. Kasnije je ovaj kanal produžen i povezan sa Dunavom i Tisom te je stvorena preteča današnjeg Velikog bačkog kanala. Tvorac ovog kanala je bio inženjer Jožef Kiš, koji je u ostvarenju ovog velikog poduhvata nailazio na mnogo nerazumevanja i velike teškoće.

BEČ

OKTOBAR

SOMBOR- BOĐOŠA, FIJAKERA I UMETNOSTI

SOMBOR – se prvi put pominje 1360. g. kao vlastelinski posed porodice Cobelj.
Gradska kuća – sagrađena 1842. g. u klasicističkom stilu.
Zgrada Županije – sagrađena u 19. veku. Zgrada ima soba koliko godina dana. Tu se nalazi slika Ferenca Ajzenhuta „Bitka kod Sente” (28 m2).
Srpska pravoslavna crkva – sagrađena 1761. i posvećena je Sv. Georgiju.
Karmelićanski samostan – Karmelićani su rimokatolički crkveni red koji je došao u Sombor 1904. g. Tada su preuzeli crkvu Sv. Stjepana kralja.
Gradski muzej – raspolaže zbirkom koja predstavlja istoriju grada i okoline.
Galerija Milana Konjovića – je legat čuvenog ekspresioniste koji je svoj rodni Sombor ovekovečio na svojim slikama.
Narodno pozorište – iz 1882. g. sa očuvanim originalnim enterijerom.
Srpska Čitaonica „Laza Kostić” – je osnovana 1845. od 72 viđena somborska građanina. Današnje izdanje u stilu eklektizma podigli su članovi 1882. kada je 13. decembra na Sv. Andriju Prvozvanog, čitaoničkog zaštitnika, i osvećena. Čitaonicu je 10 godina predvodio Laza Kostić. Zahvaljujući darovanim slikama najpoznatijih somborskih zdanja i portretima 20 „najslavnijih muževa čitaoničkih” slikara Save Stojkova, danas je ona jedan od najplemenitijih prostora za kulturne aktivnosti i svojevrsna galerija.
Šetnjom kroz grad – videćemo trg Sv. Đorđa, trg Svetog trojstva, Ćelavi trg, Gradsku kuću, Galeovu zgradu, zdanje Grofa Grašalkovića, Kapelu posvećenu Sv. Ivanu Nepomuku, Crkvu Presvetog trojstva sa župnim dvorom, sunčani sat, pijacu „u lancima” i kuću Laze Kostića u kojoj je živeo sa suprugom Julom Palanački.
Fijaker plac – „…tu je poslednji put zastao konj Riđan.”

 

SMEDEREVSKA PALANKA, KRNjEVO, SELEVAC

SMEDEREVSKA PALANKA –naziva se i administrativnim centrom Donje Jasenice, kako zbog veličine tako i zbog institucija koje su smeštene u gradu a imaju nadležnost za veći broj opština. Opština Smederevska Palanka nalazi se u slivu reke Jasenice. Grad je u svojoj vekovima dugoj istoriji imao više imena: Aspri Eklesija, Bink Palanka, Jeni Palanka, Velika Palanka, da bi dolaskom Turaka 1463. godine, dobila ime Hasan-pašina Palanka, zatim samo Palanka i najzad Smederevska Palanka.

Ovo područje vekovima je značajno ljudsko stanište zbog čega ima puno tragova koje su ostavile mnoge civilizacije. Na lokalitetu Medvednjak pronađen je urezan lunarni ciklus na kljovi divljeg vepra, star 8 hiljada godina. Ovde su Nelićani i Halštaćani stvarali svoja ognjišta, značajni su ovde bili prostori moćnog Rimskog carstva, Turci su gradili svoje hanove, Srbi svoje manastire. Iako se nalazila na važnim komunikacijama, u novijoj istoriji uz sam carigradski drum, Palanka kao naselje počinje sa svojim intenzivnijim razvojem u svim oblastima društvenog života tek kada je prošla železnička pruga, u poslednjoj četvrtini 19. veka.
Ovde je tokom Prvog svetskog rata postojala
MANASTIR POKAJNICA je prvobitno podignuta kao crkva brvnara u Starom Selu kod Velike Plane, posvećena je prenosu moštiju Svetog Nikole. Predstavlja nepokretno kulturno dobro kao spomenik kulture od izuzetnog značaja.Crkvu je podigao 1818. godine knez Smederevske nahije, vojskovođa i narodni starešina Vujica Vulićević. O tome svedoči zapis na ikoni Svetog Đorđa, kao i godina urezana u talpu, levo od ulaza u crkvu. Njen nastanak u blizini mesta na kojem je Vujica Vulićević uče

stvovao u ubistvu svog kuma Karađorđa tumačen je kao čin pokajanja, po čemu je hram i dobio ime. Kao mirska crkva služila je do 1954. kada je pretvorena umanastir. Originalni ikonostas ostvarenje je Konstantina Zografa koji je radio u Srbiji u drugoj i trećoj deceniji 19. veka. U porti se nalazi drvena zvonara s krovom od klisa, kao i konak, verovatno iz vremena gradnje crkve sa drvenim rešetkama na prozorima.

RADOVANjSKI LUG je spomen kompleks, koji se nalazi u stoletnoj šumi u ataru sela Radovanje. Spomen kompleks obuhvata obeleženo mesto ubistva i prvobitan grob vožda Đorđa Petrovića Karađorđa, crkvu posvećenu Svetom arhangelu Gavrilu, poznatu i pod imenom crkva Zahvalnica, parohijski dom, letnju pozornicu i ulaznu kapiju u Radovanjski lug. Ovaj prirodno-memorijalni spomenik ima status nepokretnog kulturnog dobra kao znamenito mesto od izuzetnog značaja. Crkva je podignuta kao minijatura oplenačke crkve, zidana je od opeke, u srpsko-vizantijskom stilu, sa oskudnom arhitektonskom dekoracijom. Ikonostas, koji deli oltar od naosa, sadrži sedam ikona i rađen je pod uticajem srpskog srednjovekovnog slikarstva. U naosu crkve je izložen Karađorđev portret u prirodnoj veličini, rad slikara Paje Jovanovića.
KUDREČ- na kilometar od centra Smederevska Palanka nalaze se “oči jednog grada” jezera Kudreč I i Kudreč II. U toku vrelih letnjih dana stanovnici Palanke i okoline spas nalaze na Kudreču I, dok je Kudreč II pravo mesto za opuštanje i posmatranje divljih pataka. Na mestu gde se danas nalaze jezera nekada je bila crkvica i izvor lekovite vode na kome su se lečili vernici iz cele Srbije. C

rkvu su posle ponovog postavljanja crkvenog zvona, jednog Božića spalili i porušili do temelja, a sveštenika ubili, Turci iz Palanke. Put do crkve Turcima je, tada, ne sluteći ništa pokazao seljak, koji je posle saznanja šta su Turci učinili pokajnički povikao ” Kud’ reče!” Tako je nastao naziv ovog mesta.

KRNjEVO Po predanju Krnjevo je postalo od starog naselja Livada, i to tako što je stanovništvo Livadice pošlo u tri pravca: jedni su osnovali Livadicu (požarevačku), drugi Veliko Orašje, a treći su došli u Savanovac, gde je bila velika šuma. Kako je ovo mesto bilo u blizini druma, i kako ni ovde nisu bili mirni od Turaka, uklone se i odavde, pa jedni odu u trnje, bliže Moravi, i osnuju Trnovče, a drugi odu dublje u šumu, oko Čoklinovačkog Potoka, i osnuju selo, na mestu, koje se zove Staro Krnjevo. Iz manjih naselja na ovom području nastalo je današnje Krnjevo.
SELEVAC – je naselje severozapadno od Palanke. Selevac se pominje u prvim desetinama 18.veka, za vreme austrijske vladavine (1718-39.g.) kao naseljeno mesto pod imenom Selliwaz. Prve kuće su bile kod Ladne Vode, gde je bila crkva koja je izgorela 1813.g. Ovo se mesto danas zove Staro Selo i to je osnova Selevca. U selu se nalazi spomen-ploča palima u Narodnooslobodilačkom ratu.
Crkva brvnara Svete Trojice u Selevcu je podignuta u periodu od 1827. do 1832. godine u vreme kneza Miloša Obrenovića, a na inicijativu Stanoja Glavaša. Crkva je proglašeno za nepokretno kulturno dobro kao spomenik kulture od velikog značaja. Selevačka bogomolja je sagrađena unutar sela što nije uobičajena lokacija za crkvu brvnaru. Ikonostasne pregrade je izveo omiljeni slikar kneza Miloša, Janja Moler. Crkva u Selevcu je kasnijim prepravkama uveliko izmenila svoj prvobitni izgled, pa čak zahvaljujući tremu sa zidanom ogradom-postala veća. Selevačke ikone su nastale 1834. godine i po broju, po poznobaroknom načinu obrade i bogatoj upotrebi zlata, predstavljaju najreprezentativniju ikonostasnu celinu u jednoj crkvi brvnari.

 

 

 

ZAVIČAJ CARA GALERIJA, HAJDUK VELjKA, ČUČUK STANE, STEVANA STOJANOVIĆA MOKRANjCA I BOŽANSKOG NEKTARA

NEGOTIN – nalazi se na tromeđi Srbije, Rumunije i Bugarske. U istoriji srpskog naroda poznat je kao junački grad iz Prvog srpskog ustanka kada je mesto sa celom nahijom držao pod svojom vlašću Hajduk Veljko Petrović.
Srpska pravoslavna crkva – sagrađena 1803. g. Crkva Sv. Trojice u Negotinu osvećena je 1876. g. Živopis crkve uradili su 1901. g. akademski slikar Stevan Todorović sa suprugom Poleksijom, Milisav Marković i Pavle Čortanović.
Hajduk Veljkova barutana – se nalazi iza crkve Sv. Trojice, i datira iz vremena Prvog srpskog ustanka. Podignuta je za čuvanje baruta, što je uslovilo i njeno graditeljsko rešenje, jer je ukopana u zemlju. Ova barutana jedini je svedok legendarnih borbi ustanika, koji su radije dali svoje živote nego svoju slobodu i svoj grad.
Todorčetov konak – Najstarija varoška kuća u Negotinu, poznata i kao Konak Kneza Todorčeta. Podignuta je polovinom 19. Od 1997. g. nosi naziv legendarnog branioca Negotina Hajduk Veljka.
Muzej Krajine – osnovan je 1934. g. Ideja o osnivanju Muzeja začeta je prilikom obeležavanja stogodišnjice oslobođenja Timočke Krajine od Turaka. Stalna postavka je arheološka, istorijska i etnološka.
Rodna kuća – našeg kompozitora Stevana Mokranjca ima status spomenika kulture od velikog značaja. Nastala je sredinom 19. veka, a 1964. g. adaptirana za potrebe memorijalnog muzeja.
Manastir Bukovo – predanje govori da je iz 15. veka. Posvećena je Sv. Nikolaju Čudotvorcu. Pripada moravskoj školi. U manastirskim vinogradima gaji se crna tamjanika (degustacija).
Rajačke pivnice – nalaze se na brdu Rajac, okružene vinogradima iz kojih se dobija božanski nektar. To je skupina kamenih, vinskih podruma gde „živi vino”. Ručak–specijaliteti istočne Srbije (Babejićev kačamak, belmuž, vurda itd.).
ZAJEČAR – nalazi se na ušću Crne reke u Timok. Njegov značaj potiče od vremena kada Srbi dižu bune protiv Turaka.
Muzej – nalaze se eksponati iz antičkog doba sa lokaliteta Feliks Romulijana, istorijska i etnološka zbirka.
Konak Radul bega – etno-zbirka – sa zbirkom narodnih nošnji i nameštajem iz 19. veka.
Spomen kosturnica –borcima iz Zaječara 1941–45, pored koje se nalazi spomen kosturnica palim crvenoarmejcima.
Feliks Romulijana – antički grad koji je podigao rimski car Galerije između 293. i 311. g. n.e. Nazvao ga je po svojoj majci Romuli.

NOVEMBAR 2019.

VESELICA

DECEMBAR 2019.

VRŠAC VOZOM NA „PRAZNIČNE ĐAKONIJE“ U VRŠCU

VRŠAC- u južnom Banatu u podnožju vršačkih planina nalazi se grad baroka i klasicizma.
Rimokatolička crkva- posvećena Sv. Gerhardu iz 18. veka.
Narodni muzej- odlikuje se bogatom zbirkom najrazličitijih eksponata.
PRISUSTVOVAĆEMO MANIFESTACIJI „PRAZNIČNE ĐAKONIJE“ U VRŠCU GDE SE BIRA I NAJLEPŠI SLAVSKI KOLAČ, A RUČAĆEMO U NAJLEPŠEM ETNO RESTORANU U SRBIJI .

PUTOVAĆEMO VOZOM IZ BEOGRADA. PRETHODNE PRIJAVE SU OBAVEZNE.