Program

AKTIVNOSTI “IZLETNIKA” U 2019. GODINI 

 

 

 

JUN

 

 

SELO RUŽA, EGZOTIČNOG RASTINjA I CRKVE KRUPNjA
KRUPANj – gradić u brdovitom podrinju koji se prvi put pominje 1442. g. kao značajan centar rudarstva i kao tržište olova i srebra. U samom gradu podignuta je Spomen crkva sa kosturnicom 1928. g. u slavu izginulih ratnika u ratovima 1912–1918. g.
Privatni Muzej sveštenika Aleksandra Đurđevića- ličnim sredstvima, naporima i angažovanjem, ovaj izuzetni vizionar, stvorio je kutak za nezaborav i sačuvao deo istorije Krupnja i okoline.
DOBRI POTOK – selo iznad Krupnja u kome se nalazi jedinstven kompleks u Srbiji koji obuhvata crkvu, kapele u rudokopu antimona posvećene Sv. Petki i Sv. Prokopiju, male muzeje, jednom reči iznenađenje za posetioce.
Godišnji parastos upokojenim članovima „Izletnika” održaće se u Dobropotočkoj crkvi.
LIPNICA – poseta bogatom botaničkom vrtu u kome raste nekoliko stotina egzitičnog rastinja. Atrakcija vrta – gavranom Gvozden koji govori. U privatnom vlasništvu je Živka i Milene Panić.
LIPOLIST – ravničarsko selo na granici Pocerine i Mačve gde se mnogi žitelji bave uzgajanjem ruža, ukrasnog šiblja i kalemljenog voća. Posetićemo galeriju i etno dvorište slikara naive Slobodana Topalovića.

 

KNjAŽEVAC-GRAD SA SEDAM MOSTOVA

KNjAŽEVAC se nalazi u dolini reke Timok. Najstariji podaci govore o životu u ovom kraju od praistorije, preko života plemena Tribala, Meza, Rimljana.Ovuda su prošle horde Huna i Avara,a o slovenskom plemenu Timočani i njihovom knezu Bornu, prva saznanja potiču iz 818. god. Timočanima su gospodarili razni gospodari o čemu svedoče ostaci mnogobrojnih srednjevekovnih naselja i crkvi.Turci ovu oblast osvajaju 1396. god.
Knjaževc je nekada nosio ime Gurgusovac. Po jednoj verziji, ime grada je nastalo po Grguru, najstarijem sinu despota Đurđa, po drugoj verziji- po golubovima gurgusanima, kojih je mnogo bilo u okolnim šumama, a po trećoj ime vodi poreklo od Đurđeve vode u blizini Miletine crkve, nedaleko od Knjaževca, koju su Turci nazivali Gjurgu-su („su˝ znači voda).
Današnje ime grad dobija 17. januara 1859. godine po Knjazu Milošu Obrenoviću, koji je tog dana u Gurgusovcu boravio na putu iz Vlaške za Beograd, posle svrgavanja sa vlasti kneza Aleksandra Karađorđevića, i naredio paljenje zloglasne Gurgusovačke kule (koja je za narod bila simbol mraka i ropstva).
Mostovi-kroz Knjaževac teku Svrljiški i Trgoviški Timok, koji se u neposrednoj blizini centra grada spajaju i čine Beli Timok. Često se za Knjaževac koristi naziv Mala Venecija, zbog sedam mostova koji presecaju reke, a spajaju ljude. Najpoznatiji most u Knjaževcu je „kameni most” , koji je u vreme kada je sagrađen (1913.) bio najveći most od armiranog betona u Srbiji.
Interesantan je i „drveni most“ ili „most ljubavi” takođe na Svrljiškom Timoku, na kome su se mnoge ljubavi rasplamsale.
Gurgusovačka kula, četvorougaona zgrada, duga oko 13 m, široka 10,5 m, opasana kamenim zidom. Sa terase kule pruža se lep pogled na grad. Ustavobraniteljski režim je oko 1842. godine utvrđenu građevinu, zaostalu od Turaka, prepravio u kulu koja se sastojala od prizemlja i dva sprata. Ta građevina je uskoro postala tamnica za istaknute ličnosti svrgnute dinastije Obrenović. Nazvana je ,,srpskom bastiljom”.
Crkva Sv. Đorđa- Izgradnja crkve je završena 1835.godine a zvonik sa satom podignut je na crkvi 1866.U čast završetka gradnje, Knjaz Miloš, crkvi je poklonio dva zvona i Jevanđelje (iz 1805.). Za vreme srpsko–turskog rata 1876. godine, Knjaževac je potpuno spaljen, tada je stradala i crkva. Obnovljena je 1878. godine.U riznici knjaževačke crkve čuva se Jevanđelje, srebrni krst iz 1866. i dve ikone, ostaci starog ikonostasa.
Gradski muzej – nalazi se u kući učesnika Timočke bune i radikalskog prvaka Ace Stanojevića. Kuća predstavlja kulturno-istorijski spomenik s kraja 19. i početka 20. veka. Muzej raspolaže ličnim predmetima Ace Stanojevića, kao i materijalom dobijenim na poklon od starih knjaževačkih porodica ili pojedinaca što čine skroman ali značajan fond.
„Stara čaršija”- najlepši deo Knjaževca je zaštićen kao kulturno-istorijsko nasleđe. Odlikuju je šarene fasade trgovačkih i zanatlijskih radnji, mehana i letnjih bašti a deli se u dve celine. Gornji niz je najstariji deo čaršije, koga čine prizemni objekti, sagrađeni u periodu do 1875. godine. U velikom požaru 1876. godine je uništen veliki broj objekata.U sklopu donjeg niza ima objekata nastalih i kasnije.
Spomen park- „Spomenik Timočanima palim u ratovima i revoluciji” predstavlja ambijentalnu celinu koja se nalazi u užem centru grada na mestu nekadašnjeg centra i obuhvata galeriju spomenika na otvorenom, prema projektu poznatog arhitekte Bogdana Bogdanovića. Poseban pečat ovoj celini daje fontana sa skulpturom umetnika Petra Palavičinija.
Džervinova vila- nalazi se na Džervinovom brdu iznad grada. 1939. god. čuveni knjaževački i beogradski kafedžija i hotelijer Đorđe Cvetković sagradio je vilu po ugledu na vile u banji Karlove Vari u Češkoj. Raskošna građevina, sa prizemljem,dva sprata i vidikovcem, bila je iznutra opremljena najluksuznijim nameštajem, koji je jednim delom dopremljen iz Češke. Građevina je bila opasana ukrasnim zidom visine 3 metra, a okolo se prostirao vinograd sa najpoznatijim sortama grožđa onog vremena.
ARHEO-ETNO PARK RAVNI – nalazi se 8 km severno od Knjaževca u dvorištu stare seoske škole. Najstarije kuće u selu sagrađene su početkom 20. veka, a zgrada škole je izgrađena 1906. godine. Blizina antičkog utvrđenja Timacum Minus uticala je da se u ovom selu smesti Arheo-etno park. Izgradnja je započeta je 1977, a zvanično otvoranje bilo je 1989. godine.
Etno-park čine kuća iz Gornje Kamenice u čijem je podrumu formiran Muzej knjaževačkih vina sa vinotekom, kuća iz Berčinovca, ambar iz Belog Potoka, kazanica za pečenje rakije sa lulom od “trešnjevog” drveta iz Pričevca i objekti iz drugih sela.
Značajni deo etno parka čini lapidarijum sa rimskim kamenim spomenicima pronađenim prilikom arheoloških istraživanja utvrđenja Timacum Minusa u periodu 1975.-1990. god. Uglavnom su zastupljeni nadgrobni spomenici, počasni spomenici i žrtvenici. Ovde se nalazi i žrtvenik iz 2. veka koji je posvećen Dijani, boginji lova, zaštitnici životinja i šuma. Žrtvenik potvrđuje poštovanje kulta boginje Dijane na prostoru ravanskog utvrđenja. Ova boginja bila je i zaštitnica srebronosnih rudnika i kći vrhovnog boga Jupitera. Poistovećuje se sa grčkom boginjom Artemidom. Pored ovog žrtvenika pronađen je i žrtvenik posvećen bogu Marsu, koji je bio bog rata, ali je i štitio seosko stanovništvo koje mu se molilo kao zaštitniku plodnih njiva.
DONjA KAMENICA- Bogorodičina crkva nalazi se u selu Donja Kamenica, na oko 15 kilometara od Knjaževca. Podignuta je najverovatnije tokom ranog 14. veka kada je ovaj deo današnje istočne Republike Srbije zapravo bio deo – Drugog bugarskog carstva. Prepostavlja se da je to zadužbina nekog bugarskog vlastelina. Freske sa početka 14. veka govore o „Mihajlu “ ali se ne zna pouzdano o kom despotu Mihailu je reč. Pitanje je da li je to bio bugarski car Mihailo Šišman kojeg je car Dušan Silni ubio kod Velbužda, budući da je pre ustoličenja bio despot Vidina. Međutim, Mihailo otac se nije zvao Mihailo već Šišman, a možda je u pitanju nepoznati carev sin koji je postao despot Vidina kada je otac postao gospodar cele zemlje, a koji je umro pre 1331. godine jer se tada kao despot Vidina pominje Belaur. Možda je to i neki sasvim drugi vlastelin. Svakako je značajno videti neobičnu crkvu sa dva tornja izgrađenu od kamena i bogato oslikanu.